Συμβουλές, για την καλλιέργεια του σκόρδου

Τα σκόρδα όπως και τα κρεμμύδια βρίσκονται σε καθημερινή βάση στο τραπέζι μας. Αν μάθουμε να τα καλλιεργούμε, θα έχουμε τα σκόρδα της χρονιάς από το δικό μας μποστάνι.

Σκόρδο_Garlic_aglio_Σίτανος Λασίθιου Κρήτης_Allium sativum

Photo Σκόρδο απο τη Σίτανο, Κρήτη – όμοιο με το σκόρδο απο το Κάτω Χωριό

Τα σκόρδα φυτεύονται στην Κρήτη, Οκτώβριο, για να τα συγκομίσουμε όταν θα αρχίσουν να ξεραίνονται, συνήθως στα μέσα Μάιου. Σε βορειότερες περιοχές της Ελλάδας, φυτεύονται το Σεπτέμβρη και συγκομίζονται ακόμα και τον Ιούλιο

Διαλέγουμε και φυτεύουμε τις μεγαλύτερες σκελίδες και μάλιστα τις εξωτερικές για πιο καλή και ομοιόμορφη συγκομιδή.

Προσέχουμε να μην τα φυτέψουμε ανάποδα. Αν σκεφτεί κανείς λογικά, η μεριά που βγαίνει το φύτρο θα πρέπει να είναι προς τα πάνω και η επίπεδη μεριά που βγαίνουν οι ρίζες, προς τα κάτω.

Μουλιάζουμε τις σκελίδες για μερικές ώρες πριν τη φύτευση για να ξεκινήσουμε την βλάστηση.

Τα φυτεύουμε σε αφράτο χώμα, σχετικά βαθειά. Το λιγότερο σε 5 εκατοστά βάθος. Παλιοί κηπουροί λένε ότι φυτεύουμε τα σκόρδα με τον κανόνα του δαχτύλου. Δηλαδή, σε απόσταση μεταξύ τους, όσο 1 δάχτυλο και σε βάθος όσο 1 δάχτυλο. Για μεγαλύτερες ποικιλίες σκόρδων, φυτεύουμε σε βάθος 10 εκατοστών και σε απόσταση μεταξύ τους 15 εκατοστών. Εμείς πάντως, ας αφήσουμε 10-15 πόντους ανάμεσα στα φυτά, τα βοηθάμε έτσι να γίνουν πιο μεγάλα.

Ποτίζουμε από την στιγμή της φύτευσης για να δώσουμε ώθηση στα σκόρδα, πριν αρχίσουν οι βροχές. Όταν αρχίσουν οι βροχές, μόνη ενασχόληση μας είναι το ξεβοτάνισμα. Εφόσον η γή είναι υγρή, ποτίζουμε ξανά την άνοιξη.

Σκόρδο_Σκόρδο_Garlic_aglio_Allium sativum_Crete Kato Xorio Κάτω Χωριό

Photo Παλιά σκόρδα απο το Κάτω Χωριό Ιεράπετρας, που δεν φυτρώνουν

Ξεβοτανίζουμε σχολαστικά και απομακρύνουμε όλα τα ζιζάνια που φυτρώνουν μαζί με τα σκόρδα, γιατί τα σκόρδα, δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τα ζιζάνια.

Τα φυτεύουμε σε πλούσιο γόνιμο έδαφος. Για να το πετύχουμε αυτό, αναμιγνύουμε στο χώμα compost και χωνεμένη κοπριά. Παραδοσιακά στην Κρήτη, χρησιμοποιούν και στάχτη κατά τη φύτευση

Προς το τέλος της καλλιέργειας, ποτίζουμε συχνά και κρατάμε υγρό το έδαφος. Έτσι καθυστερούμε όσο γίνεται την ξήρανση ώστε να μεγαλώσουν όσο το δυνατόν περισσότερο τα σκόρδα μας.

Για να έχουμε τα σκόρδα της χρονιάς και για να σπείρουμε και την επόμενη, θα πρέπει να φυτέψουμε 200 σκόρδα, που μαζί με τις απώλειες της καλλιεργητικής περιόδου και το σπορικό που θα κρατήσουμε θα μας μείνουν και 80 σκόρδα για κατανάλωση. Να υπολογίζουμε ότι αν φυτέψουμε 100 σκελίδες θα πάρουμε 50 σκόρδα, συνυπολογίζοντας και τις απώλειες για διάφορους λόγους. Στην καλύτερη περίπτωση θα πάρουμε 100 σκόρδα, και αυτό θα είναι πολύ καλό.

Στο χωριό Καλαμαύκα της Κρήτης, λένε για τα σκόρδα: Ο Οκτώβρης να μην τα βρει στο σπίτι, και ό Μάης στο χωράφι

Τα σκόρδα θέλουν πολύ χρόνο στο χωράφι. Ίσως και 9 μήνες, σαν τις εγκυμοσύνες των ανθρώπων.

Καλύτερη μέθοδος για αποθήκευση, είναι μια υφασμάτινη σακούλα, μέσα σε ταψάκι πήλινο, το οποίο κρατούμε συνεχώς σκεπασμένο με ένα πιάτο. Έτσι κρατάμε χωριστά και το σπορικό μας στην πιο δροσερή μας αποθήκη , σε μέρος σκιερό.

Σημείωση καλλιέργειας 2019:  Τα σκόρδα, τα φυτέψαμε στις 4 Νοεμβρίου 2019 και τα μαζέψαμε αφού είχαν αρχίσει να ξεραίνονται τα φύλλα τους στα μέσα του Μαΐου. Δηλαδή, 6 μήνες μετά. Από 100 σκελίδες που φυτέψαμε, πήραμε περίπου 40 σκόρδα, όμως είναι η πρώτη επιτυχία που είχαμε ποτέ. Τα σκόρδα είναι από την περιοχή Σίτανος Λασιθίου, παραδοσιακή ποικιλία της Κρήτης, πολύ αρωματικά και από αυτά θα φυτέψουμε του χρόνου 200 σκελίδες

Share Button
Continue Reading

Πώς κρατάμε σπόρο απο το καλαμπόκι

Black-pop-corn-Zea mays Mais Καλαμπόκι Αραβόσιτος Crete

Photo Μαύρο μικρό καλαμπόκι, για ποπ κόρν. Black pop corn maiz

Αν θέλουμε να κρατήσουμε σπόρο από 3 ποικιλίες καλαμποκιών μέσα σε μία χρονιά, φυτεύουμε το πρώτο που γνωρίζουμε ότι είναι 70 ημερών, στις 1 του Μάρτη, το δεύτερο που είναι 60 ημερών στις 1 Μαΐου, και το τρίτο που είναι 90 ημερών στις 1 Ιουνίου. Έτσι δεν συμπίπτει η παραγωγή γύρης της μιας ποικιλίας με την άλλη και οι ποικιλίες μένουν καθαρές. Την πρώτη χρονιά που καλλιεργούμε μια νέα ποικιλία, φυτεύουμε 100-200 φυτά, και κρατάμε όλο το σπόρο από τα 50-100 καλύτερα καλαμπόκια. Αφού τα αποξηράνουμε θα αναμείξουμε τον σπόρο και έτσι θα έχουμε τα επόμενα 5-6 χρόνια σπόρο, για πολλές σπορές μέσα στο καλοκαίρι και χωρίς να χρειάζεται να κρατάμε νέο σπόρο σε κάθε σοδειά.  Από αυτό τον σπόρο μπορούμε να δώσουμε και σε πολλούς άλλους καλλιεργητές.

Δίχρωμο-καλαμπόκι - αραβόσιτος -Corn-color-heritage-greece Zea mays Mais

Photo Παραδοσιακή ποικιλία δίχρωμο καλαμπόκι -Ελλάδα

Σημείωση για καλαμπόκι: για το καλαμπόκι, το καρότο, το κρεμμύδι κ.α. χρειάζεται να εξασφαλίσουμε γονιδιακή ποικιλομορφία. Απαιτείται μεγάλη γονιδιακή δεξαμενή για να παραμείνουν οι ποικιλίες μας εύρωστες και δυνατές. Αν έχετε πάρει από την γιορτή μας 100 σπόρους από καλαμπόκι, που είναι μία ασφαλής ποσότητα, την πρώτη χρονιά θα πρέπει να σπαρθεί όλο μαζί, και να μην φάμε από την σπορά αυτή έτσι ώστε να κρατήσουμε καλό σπορικό. Αν κρατήσουμε 1-2 καλαμπόκια για σπόρο, η ποικιλία μας θα χάσει από την ανθεκτικότητά της και χρόνο με το χρόνο η ποικιλία μας θα καταρρεύσει.

Μαζεύουμε όλα τα καλαμπόκια όταν είναι ξερά, βγάζουμε τα φύλλα και επιλέγουμε για να αποξηράνουμε εκείνα τα καλαμπόκια που αντιπροσωπεύουν την ποικιλία και είναι γεμάτα. Όταν έχουν αποξηραθεί τελείως, εξάγουμε τον σπόρο και τον ανακατεύουμε. ( το ανακάτεμα πολλών καλαμποκιών είναι απαραίτητο για να κρατήσουμε την ποικιλία μας δυνατή). Από αυτόν τον ανακατεμένο σπόρο, μπορούμε να φυτεύουμε καλαμπόκια όσες φορές θέλουμε κάθε χρόνο για 4-5 χρόνια και να δώσουμε και σπόρο σε 50 ανθρώπους για να σπείρουν.

Share Button
Continue Reading

Πώς διατηρούμε σπόρους απο αγγούρι, πεπόνι, ξυλάγγουρο

Cucumis sativus Σικυός ο ήμερος Cucumber Νεράγγουρο-με-τσιμπίδες Κρήτη

Photo Νεράγγουρο, αγγούρι Κρήτης με τσιμπίδες – Cucumis sativus

Για να πάρουμε σπόρο απο αγγούρι, πεπόνι ή ξυλάγγουρο, οι καρποί πρέπει να είναι ώριμοι. Ακολουθούμε την διαδικασία της τομάτας, δηλαδή αφού εξάγουμε τους σπόρους από το αγγούρι, αφήνουμε μερικές μέρες τον ζωμό του αγγουριού μαζί με τους σπόρους να γίνει η ζύμωση. Μετά ξεπλένουμε καλά, σκουπίζουμε σε μια πετσέτα και αφήνουμε να στεγνώσουν εντελώς οι σπόροι. Οι σπόροι είναι έτοιμοι για φύλαξη όταν σπάνε αντί να λυγίζουν.

Άλλος τρόπος είναι να καθαρίζουμε το σπόρο όσο μπορούμε. Κατόπιν τον βάζουμε σε νερό και τον αφήνουμε μερικές ώρες. Συνήθως ο γεμάτος και γόνιμος σπόρος μαζεύεται στην επιφάνεια, αλλά αυτό εξαρτάται απο την ποικιλία. Σε κάποιες ποικιλίες ο καλός σπόρος πάει στον πάτο. Επομένως, ελέγχουμε τον σπόρο μας και επιλέγουμε τον καλό.

Cucumis melo flexuosus ready to get seeds ξυλάγγουρο-Σκουροπράσινο-Κρήτης

Photo ξυλάγγουρο έτοιμο για να πάρουμε σπόρο – Cucumis melo

Ποτέ δεν καλλιεργούμε 2 διαφορετικές ποικιλίες του ίδιου είδους στο ίδιο χωράφι. Πρόκειται για μία κακή γεωργική πρακτική γιατί σταυρογονιμοποιούνται και δημιουργούν υβρίδιο. Σωστό είναι να απομονώνουμε τα είδη, εκτός και αν γνωρίζουμε τεχνικές για να απομονώσουμε την ποικιλία με άλλες μεθόδους.

Ξυλάγγουρο (λατινική ονομασία:Cucumis melo), κλωσούδι(λατινική ονομασία:Cucumis melo), πεπόνι (λατινική ονομασία:Cucumis melo) δεν μπαίνουν μαζί γιατί είναι όλα πεπόνια

Το νεράγγουρο (λατινική ονομασία:Cucumis sativus) , δεν σταυρογονιμοποιείται με κολοκύθες, κολοκύθια, πεπόνια ή καρπούζια

Οι σπόροι αυτών των ειδών σε καλές συνθήκες χωρίς υγρασία ζούν έως και 10 χρόνια

 

 

Share Button
Continue Reading

Γονιμοποίηση και εξαγωγή σπόρων κολοκύθας

Kandoglou_squash_pumpkin heritage crete

Photo Κολοκύθα Καντόγλου

Αν θέλουμε να κρατήσουμε σπόρο από κολοκύθα και έχουμε βάλει 2 ποικιλίες στο χωράφι ή διαπιστώσουμε ότι έχει βάλει και ο γείτονας την δική του ποικιλία, θα πρέπει να κρατήσουμε κλειστό το θηλυκό άνθος και 2 -3 αρσενικά άνθη με λαστιχάκια ή με άλλο υλικό που θα βρούμε ώστε να μην  επιτρέπουμε στα έντομα να κάνουν την γονιμοποίηση και όταν δούμε έτοιμο το θηλυκό άνθος να ανοίξει , το ανοίγουμε προσεκτικά και αφού κόψουμε τα 2-3 αρσενικά άνθη, τα τρίβουμε μέσα στο θηλυκό. Το θηλυκό άνθος το ξανακλείνουμε προσεκτικά με το λαστιχάκι και σημειώνουμε την κολοκύθα με ένα κόκκινο κορδελάκι στο κοτσάνι. Έτσι επιτυγχάνουμε καθαρότητα στην ποικιλία.

Kandoglou_flower_female_squash_pumpkin heritage crete

Photo Κολοκύθα Καντόγλου – Θηλυκό άνθος

Την κολοκύθα την αφήνουμε να ωριμάσει καλά, και αφού την κόψουμε από το φυτό, την αφήνουμε να ωριμάσει ακόμα 1-2 μήνες. Μετά την κόβουμε στη μέση, βγάζουμε τους σπόρους, και τους ξεπλένουμε με πολύ νερό και σε σίτα μέχρι να μείνουν εντελώς καθαροί. Τους σπόρους τους βάζουμε σε σκιερό μέρος για 15-20 μέρες και τους ανακατεύουμε πού και πού. Οι σπόροι είναι έτοιμοι για φύλαξη όταν σπάνε αντί να λυγίζουν

Kandoglou_squash_pumpkin heritage crete seeds

Photo Κολοκύθα Καντόγλου σπόρος που αποξηραίνεται

Tip

Δεν χρησιμοποιούμε φυτοφάρμακα. Με αυτό τον τρόπο και επιλέγοντας τα πιο ανθεκτικά φυτά, σε βάθος χρόνου θα βγούμε κερδισμένοι καθώς διαιωνίζουμε τα χαρακτηριστικά αυτά και οι ποικιλίες μας γίνονται χρόνο με το χρόνο ανθεκτικότερες.

Share Button
Continue Reading

Διάσωση φλάσκας πιπεριάς Σητείας

Προβλάστηση πιπεριά germination seed pepper capsicum

Photo Φλάσκα πιπεριά Σητείας 2020

Κάθε χρόνο φυτεύουμε διαφορετικές ποικιλίες ώστε να ανανεώνουμε τη συλλογή και αναπόφευκτα κάποιες ποικιλίες ξεχνιούνται. Ξεχασμένη σε ένα βαζάκι και μια από τις πιο παραγωγικές ποικιλίες φλάσκας πιπεριάς που έχουμε στη συλλογή, περίμενε την στιγμή να βλαστήσει ξανά.

Ο σπόρος της πιπεριάς είναι βιώσιμος για 5 χρόνια σε συνθήκες χαμηλής υγρασίας , όμως ο δικός μας σπόρος ήταν ήδη 8 χρόνια σε αναμονή. Κατά την πρώτη προσπάθεια αποτύχαμε να βγάλουμε φυτά, γιατί ακόμα και αν μερικά σποράκια έβγαλαν φύτρο, ήταν αδύναμα και δεν κατάφεραν να δώσουν φυτά.

Έπρεπε να προχωρήσουμε σε μια προσπάθεια διάσωσης. Βάλαμε λοιπόν σε ένα μεγάλο πλαστικό δοχείο που σφραγίζει , δύο μουσκεμένες χαρτοπετσέτες και περίπου 4000 σπόρους της πιπεριάς μας, ελπίζοντας να μας δώσει μερικά φυτά. Από αυτούς τους σπόρους, έβγαλαν φύτρο περίπου 150 σποράκια. Τα φυτέψαμε σε μία καρτέλα και σε κάθε θέση της καρτέλας, βάλαμε με ένα τσιμπιδάκι, 3 σποράκια που είχαν βγάλει φύτρο. Και πάλι τα περισσότερα σποράκια ήταν αδύναμα και δεν έδωσαν φυτά, καταφέραμε όμως αυτή τη στιγμή, να έχουμε 7 μικρά φυτά. Αν πάνε όλα καλά, θα μπορέσουμε να δώσουμε σπόρο στη γιορτή της επόμενης χρονιάς.

Siteias Σητείας Κρήτης Πιπέρι Πιπερια κόκκινη red pepper capsicum μέγεθος

Photo Φλάσκα πιπεριά Σητείας

Ένα λιθαράκι από εμάς, στις διεργασίες σκληραγώγησης χιλιάδων χρόνων

Ο νέος σπόρος που θα βγάλουμε,  θα έχει μια ιδιαιτερότητα. Μέσα από τη φυσική επιλογή, επικράτησαν οι σπόροι που άντεξαν 8 ολόκληρα χρόνια μέσα σε ένα βάζο και κατάφεραν να δώσουν φυτά. Φύτρωσαν 2 σπόροι στους 1000. Επιλέξαμε τα γονίδια μεγάλης βιωσιμότητας στο χρόνο.

Siteias Σητείας Κρήτης Πιπέρι Πιπερια πράσινη green pepper capsicum

Photo Φλάσκα πιπεριά Σητείας στο μποστάνι

Με απλά λόγια τα παιδιά αυτής της πιπεριάς θα έχουν πάρει από τη μαμά τους και θα φυτρώνουν για περισσότερα χρόνια σε σχέση με το σπόρο των προγόνων τους. Βάλαμε λοιπόν, ένα πολύ μικρό, ελάχιστο λιθαράκι στην χιλιάδων χρόνων εξέλιξη μιας πιπεριάς που εξημερώθηκε από τους ανθρώπους της Λατινικής Αμερικής.

Share Button
Continue Reading

Καρότο – σημειώσεις και πρακτική για να πάρουμε σπόρο

Καρότο karoto Carrot Daucus carota 2 παστανάγλα

Photo Καρότο Μαγνησίας, μετά απο μήνες στο ψυγείο, έτοιμο για φύτεμα και παραγωγή σπόρου

Καρότο σημειώσεις και πρακτική για να πάρουμε σπόρο

Το καρότο «Daucus carota»  χρειάζεται 2 χρόνια για να πάρουμε σπόρο και χρειάζονται πολλά καρότα για να έχουμε γερή και ακμαία την ποικιλία μας. Χρειαζόμαστε να φυτέψουμε για σπόρο πάνω-κάτω 60 καρότα.  Αφού φυτέψουμε την ποικιλία μας το φθινόπωρο και πάρουμε τα καρότα στο τέλος της άνοιξης, διαλέγουμε τα καλύτερα 80, τους κόβουμε τα φύλλα και τα διατηρούμε στο ψυγείο όλο το καλοκαίρι. Βάζουμε λίγα λίγα σε σακουλάκια για να προλάβουμε την περίπτωση να σαπίσουν μαζικά.

Τον Σεπτέμβρη ανοίγουμε τα σακουλάκια, επιλέγουμε τα καλύτερα καρότα, πχ. τα 60 καλύτερα και πετάμε τυχόν σάπια. ( μπορούμε να τα δοκιμάσουμε, από το κάτω μέρος και να επιλέξουμε βάση της γεύσης.- επιλέγουμε δηλαδή τους πιο γευστικούς γονείς). Από τα 60 αυτά καρότα ενδέχεται να μην βλαστήσουν και όλα γιατί κάποια μπορεί να σαπίσουν στο χωράφι. Την άνοιξη βγάζουν λουλούδι και το καλοκαίρι ωριμάζει ο σπόρος τον οποίο και μαζεύουμε. Προσοχή χρειάζεται ιδίως εδώ στην περιοχή μας το άγριο καρότο που είναι σχεδόν παντού. Να ελέγξουμε την περιοχή μας για άγριο καρότο πριν ξεκινήσουμε την διαδικασία και αν έχουμε μερικά κοντά μας να τα κόψουμε, γιατί σταυρογονιμοποιείται πολύ εύκολα με την ποικιλία μας.

 

Καρότο karoto Carrot Daucus carota παστανάγλα

Photo Καρότο Μαγνησίας, μετά απο μήνες στο ψυγείο, έτοιμο για φύτεμα και παραγωγή σπόρου

Πρακτική

Την Άνοιξη του 2013 μάζεψα Καρότο νέας Μαγνησίας. Δίαλεξα τους ίσιους καρπούς και αφού τα τύλιξα μέσα σε μια πετσέτα τα έβαλα στο ψυγείο στην συντήρηση στο κάτω μέρος. Στις 1 Φεβρουαρίου του 2014, τα έβγαλα από το σακούλι, πέταξα 5-6 που σάπισαν και φύτεψα τα υπόλοιπα για να πάρω σπόρο το καλοκαίρι. Έμειναν στο ψυγείο 7-8 μήνες. Θα μπορούσα να τα φυτέψω και τον Νοέμβριο, παραμένοντας πολύ λιγότερους μήνες στο ψυγείο.

Είναι σημαντικό το τύλιγμα σε πετσέτα καθώς δεν αφήνει τους βολβούς να σαπίσουν. Σημείωση: Την επόμενη φορά που θα αποθηκεύσω καρότα για σπόρο, θα πρέπει να είναι 8 σακουλάκια που το καθένα να έχει 10 καρότα τυλιγμένα σε πετσέτες. [ Έτσι θα έχω στην καλύτερη περίπτωση 80 καρότα για σπορικό]

Από λίγα μόνο καρότα, ο σπόρος που συνέλεξα, ενώ φαίνεται λίγος μάλλον είναι αρκετός. Τα φουντάκια με τους σπόρους τα τρίβω με τα δάχτυλά μου, και ξεχωρίζω το σπόρο. Ο σπόρος δεν είναι καθαρός. Έχει πολύ σκόνη, και ξυλαράκια.

Την λεπτή σκόνη την ξεχωρίζω με μια λεπτή σίτα. Μετά μένει ο σπόρος καθαρός μαζί με πολλά ξυλαράκια. Τότε περνάω τον σπόρο από μια σίτα χοντρή – πχ. την σιδερένια που έχουμε για τα μακαρόνια και ξεχωρίζει ο σπόρος από τα ξυλαράκια. Έτσι ο σπόρος μένει σχεδόν πεντακάθαρος.

Tips

Μαιντανός, σέλινο και καρότο θέλουν 48 ώρες στο νερό και λίγο πρίν την σπορά, να απλώνουμε τον σπόρο σε μία πετσέτα να στεγνώσει. Κατόπιν, τον ανακατεύουμε με χώμα και σπέρνουμε.

H συγκαλλιέργεια με κρεμμύδι είναι πολύ ευεργετική και για τα δύο είδη.

Το καρότο χρειάζεται πολύ καλό ξεβοτάνισμα, δηλαδή να ξεπατώνουμε τα διάφορα φυτά και ζιζάνια που φυτρώνουν μαζί με το καρότο.

Το καρότο χρειάζεται αφράτο χώμα για να κάνει ίσιους βολβούς.

 

 

Share Button
Continue Reading